NVO Glas

NVO GLAS je u periodu od 18. do 19. maja uspješno realizovala drugi modul online treninga u okviru međunarodnog projekta DigiCreate – Intercultural Digital Dialogue and Networking in Cultural and Creative Industries for Young People, koji se sprovodi uz podršku Erasmus+ programa kroz inicijativu Virtual Exchanges. Trening je organizovan putem Microsoft Teams platforme i okupio je 15 mladih učesnika koji su prethodno pohađali i prvi modul treninga, održan od 27. do 29. aprila.

Učesnici dolaze iz različitih oblasti – od studenata i mladih kreativaca bez radnog iskustva, do predstavnika sektora predškolskog obrazovanja i vaspitanja, grafičkog dizajna, multimedije, kulturne diplomatije, kulturne baštine, komunikologije i medija. Nakon trećeg dana prvog modula, učesnici su nastavili da razvijaju ideje kreirane tokom grupnog rada, a fokus drugog modula bio je na daljoj razradi karijernih puteva, komunikacijskih kompetencija, timskog rada, mentalnog zdravlja i profesionalnog pozicioniranja mladih u okviru kulturnih i kreativnih industrija (CCI sektor).

Tokom intermodularnog perioda, realizovanog od 30. aprila do 17. maja, učesnici su nastavili rad u istim grupama formiranim tokom trećeg dana treninga, sa ciljem da prethodno razvijene ideje pretvore u konkretnije i operativnije profesionalne planove za CCI sektor. Ovaj dio procesa bio je zasnovan na samostalnom i peer-to-peer radu, pri čemu su učesnici organizovali sopstvene online sastanke, dijelili zadatke i koordinisali komunikaciju unutar timova, uz kontinuiranu podršku trenera i organizatora.

Prva grupa nastavila je razvoj vodiča „Plan za ulazak na tržište rada u CCI sektoru“, fokusiranog na pripremu mladih za ulazak na tržište rada u oblastima marketinga, medija, komunikacija, dizajna, NGO sektora, event menadžmenta i content creation-a. Poseban fokus stavljen je na razvoj digitalnih i AI vještina, soft skills kompetencija, izradu portfolija, networking, LinkedIn prisustvo, Erasmus+ prilike, volontiranje i freelance platforme, kao i na strategije za izdvajanje na tržištu rada kroz lične projekte, dodatne edukacije i inicijativu.

Druga grupa razvijala je koncept „Plan za pokretanje sopstvene CCI priče“, usmjeren na kreiranje sopstvenih prilika kroz preduzetništvo, digitalne projekte i kreativne inicijative. Učesnici su radili na razradi ponude, izgradnji publike, digitalnom prisustvu, korišćenju AI i digitalnih alata, finansijskoj pismenosti, mentorstvu, grantovima i podršci kroz Erasmus+, inkubatore i partnerske mreže. Poseban akcenat stavljen je na izazove preduzetništva, održivost projekata i razvoj dugoročne strategije.

Trening su vodile iskusne trenerice Valentina Antić i Bojana Jevtović, koje posjeduju bogato iskustvo u oblasti neformalnog obrazovanja, rada sa mladima i razvoja programa u kulturnim i kreativnim industrijama. Kroz pažljivo facilitiran proces učenja, učesnicima je pružena kontinuirana podrška, uz snažan fokus na praktičan rad, razmjenu iskustava i razvoj konkretnih vještina.

Prvi dan drugog modula bio je posvećen sistematizaciji znanja iz prvog modula, refleksiji o timskom radu i povezivanju prethodnih iskustava sa konkretnim profesionalnim izazovima u CCI sektoru.

Na početku dana učesnici su ponovo bili podijeljeni u iste breakout grupe iz intermodularnog perioda kako bi usaglasili finalne prezentacije i dali završne dorade svojim radovima prije prezentovanja u plenumu. Kroz facilitiranu refleksiju trenerice su sa učesnicima analizirale ključne trenutke iz prvog modula, uključujući teme konflikata, inkluzije, grupne dinamike, komunikacionih izazova, aktivnog slušanja i timskog rada. Posebno su se osvrnuli na aktivnosti koje su ostale najupečatljivije učesnicima, uključujući simulacije prenosa poruke, rad na slučajevima i diskusije o potrebama pojedinaca u timskom radu.

Prva grupa predstavila je završnu verziju vodiča za ulazak na tržište rada u CCI sektoru, sa fokusom na značaj praktičnog iskustva, digitalnih kompetencija, portfolija, komunikacionih vještina i kontinuiranog razvoja. U okviru prezentacije analizirane su prepreke sa kojima se mladi suočavaju prilikom zapošljavanja, uključujući nedostatak iskustva, nesigurnost i konkurenciju, ali i značaj feedback-a, volontiranja i proaktivnog pristupa.

Druga grupa predstavila je koncept edukativne platforme za roditelje djece uzrasta 0–6 godina, razvijen kao primjer društveno odgovorne i preduzetničke inicijative u CCI sektoru. Projekat je uključivao strategiju digitalnog marketinga, community building, saradnju sa stručnjacima i obrazovnim institucijama, SWOT analizu, finansijski plan, dugoročnu strategiju razvoja i akcioni plan za prvih 90 dana. Učesnicima je dodatno predstavljena mogućnost prijave ideja na program SIA Montenegro.

Nakon prezentacija organizovana je diskusija o razlikama između pristupa „pronalaženja prilike“ i „kreiranja prilike“, kroz koju su učesnici analizirali stabilnost, rizike, slobodu, fleksibilnost i potrebne vještine u oba profesionalna pravca.

U drugom dijelu dana, zbog umora učesnika i akademskih obaveza, agenda je prilagođena tako što su manje pauze uklonjene, dok je uvedena jedna duža pauza za ručak kako bi dio učesnika mogao prisustvovati kolokvijumima i fakultetskim obavezama. Učesnici su potom nasumično podijeljeni u dvije breakout grupe – „Kako pronaći priliku“ i „Kako kreirati priliku“ – kroz koje su analizirali prednosti, rizike, potrebne vještine, nivo stabilnosti, slobode, strukture i hrabrosti potrebne za oba profesionalna puta.

Diskusija je otvorila brojne teme vezane za finansijsku sigurnost, freelancing, burnout, samopouzdanje, poslovnu nesigurnost, preduzetništvo i emocionalni pritisak. Posebno snažan dio razgovora odnosio se na osjećaj potcijenjenosti mladih na tržištu rada, kao i potrebu za većim profesionalnim poštovanjem i ravnopravnim uključivanjem mladih u procese odlučivanja.

Kao završna aktivnost dana realizovana je individualna refleksija pod nazivom „Gdje se trenutno nalazim?“, tokom koje su učesnici promišljali o sopstvenim profesionalnim željama, snagama, nesigurnostima i narednim koracima. Većina učesnika istakla je da trenutno više teži pronalaženju prilike nego neposrednom pokretanju sopstvene inicijative, prvenstveno zbog potrebe za finansijskom sigurnošću, praktičnim iskustvom i boljim razumijevanjem tržišta rada. Istovremeno, učesnici su prepoznali svoje snage u komunikaciji, kreativnosti, motivaciji i spremnosti za učenje, ali i potrebu za većim samopouzdanjem, praksom i iskustvom u realnim profesionalnim situacijama.

Dan je završen neformalnom reflektivnom aktivnošću kroz pitanje „Da ste piće, koje biste bili?“, što je doprinijelo opuštenijoj atmosferi i pozitivnom zatvaranju intenzivnog i emotivno reflektivnog dana treninga.

Drugi i ujedno završni dan drugog modula treninga bio je posvećen temi mentalnog zdravlja mladih u okviru kulturnih i kreativnih industrija, sa fokusom na prepoznavanje faktora koji utiču na mentalno zdravlje, razvoj strategija brige o sebi i osnaživanje učesnika da prepoznaju kada je potrebno potražiti podršku.

Dan je započeo reflektivnom icebreaker aktivnošću „Nacrtaj svoje sigurno mjesto“, tokom koje su učesnici kroz crtanje i razgovor predstavljali mjesta i situacije u kojima se osjećaju sigurno, smireno i povezano. Većina učesnika isticala je značaj zajedništva, podrške bliskih ljudi, osjećaja pripadnosti i važnosti malih svakodnevnih trenutaka koji pružaju osjećaj sigurnosti i mira.

Kroz rad u breakout grupama učesnici su diskutovali o pitanjima šta negativno utiče na mentalno zdravlje, kako ga mogu unaprijediti i kada je potrebno potražiti pomoć. Kao najčešće izazove prepoznali su stres, preopterećenost obavezama, nedostatak sna i odmora, loše međuljudske odnose, izolaciju, prekomjerno korišćenje društvenih mreža i potiskivanje emocija. Istovremeno, učesnici su istakli značaj fizičke aktivnosti, kvalitetnog odmora, boravka u prirodi, podrške bliskih ljudi, postavljanja zdravih granica i otvorene komunikacije o mentalnom zdravlju.

Poseban fokus stavljen je na važnost prepoznavanja trenutka kada je potrebna stručna podrška, kao i na činjenicu da je mentalno zdravlje i dalje često tabu tema među mladima. Učesnici su razgovarali o fizičkim i emocionalnim signalima preopterećenosti, značaju podrške okruženja i potrebi razvijanja veće svijesti o mentalnom zdravlju i emocionalnoj otpornosti.

U okviru sesije realizovane su i kratke vježbe istezanja i disanja, nakon čega su učesnici u grupama kreirali sopstvene definicije mentalnog zdravlja, koje su predstavljene u plenumu. Mentalno zdravlje opisivali su kao stanje unutrašnjeg blagostanja, razumijevanja sopstvenih emocija, sposobnosti suočavanja sa izazovima i održavanja ravnoteže između ličnih potreba i odnosa sa drugima.

Trening je nastavljen prezentacijom o mentalnom zdravlju mladih, uticaju interneta i društvenih mreža, značaju svakodnevnih navika za očuvanje psihološke dobrobiti, kao i odnosu između mentalnog zdravlja i profesionalnog života u kulturnim i kreativnim industrijama. Posebna pažnja posvećena je temama suočavanja sa kritikama, profesionalnim pritiscima i razvoju zdravijih mehanizama nošenja sa stresom.

Nakon pauze, učesnici su učestvovali u brainstorming sesiji i praktičnoj demonstraciji tehnika za smirivanje i upravljanje anksioznošću, uključujući tehniku 4-4-4 disanja, 5-4-3-2-1 grounding tehniku, držanje leda u ruci kao senzornu metodu uzemljenja i postavljanje ruke na grudi kao oblik samoumirivanja i self-hug tehnike. Učesnici su kroz iskustveni pristup imali priliku da demonstriraju i primijene više tehnika.

U nastavku je realizovana sesija izrade akcionog plana, sa ciljem integracije i primjene znanja stečenog tokom pet dana treninga i intermodularnog perioda. Učesnici su prvo sproveli strukturisanu samorefleksiju kroz pitanja vezana za razvoj vještina, primjenu naučenog, izazove, motivaciju i prve konkretne korake nakon treninga, nakon čega su svoja razmišljanja predstavili u plenumu.

Učesnici su posebno istakli značaj daljeg razvoja komunikacionih i liderskih vještina, adaptabilnosti, jasnijeg izražavanja ideja, aktivnog slušanja, kao i timske saradnje i upravljanja grupnom dinamikom. Naglašen je i značaj mentalnog zdravlja i brige o sebi, kao i učenje kako se nositi sa nesuglasicama, izazovima u komunikaciji i situacijama u kojima se ne poštuju dogovoreni rokovi i obaveze. Posebno je istaknuta vrijednost razmjene u malim grupama i učenja kroz iskustva trenera i drugih učesnika.

Kao najvažnije elemente koje planiraju primijeniti nakon treninga, učesnici su naveli veću brigu o mentalnom zdravlju i primjenu naučenih tehnika za smirivanje, pokretanje ličnih inicijativa ili biznisa, spremnost da traže podršku i otvorenu komunikaciju, korišćenje digitalnih alata i novih softverskih rješenja, kao i sagledavanje situacija iz više perspektiva, uz unapređenje komunikacije, saradnje i rješavanja konflikata.

Završna evaluacija pokazala je da su najznačajniji elementi treninga bili timski rad, komunikacija, mentalno zdravlje i samorefleksija, kao i proces izrade grupnih proizvoda i akcionih planova. Kao najkorisnije teme izdvojeni su mentalno zdravlje, komunikacija, digitalni alati i karijerno planiranje.

Učesnici su istakli da ih je posebno iznenadila dinamika i angažovanost uprkos online formatu, količina praktičnih alata i tehnika, kao i činjenica da se vještine mogu kontinuirano razvijati kroz praksu. Kao oblasti kojima bi željeli posvetiti više vremena navedeni su mentalno zdravlje, preduzetništvo, digitalne vještine i postavljanje realnih ciljeva.

Cjelokupno iskustvo opisano je kao dinamično, edukativno, emotivno značajno i inspirativno, uz naglasak na nova znanja, razmjenu iskustava i razvoj ličnih i profesionalnih kompetencija tokom svih pet dana treninga.

Projekat DigiCreate okuplja partnere iz Njemačke, Španije, Portugala, Srbije, Crne Gore i Bosne i Hercegovine, a njegovu realizaciju čine organizacije civilnog društva, obrazovne institucije i eksperti iz oblasti kulturnih i kreativnih industrija. U Crnoj Gori projekat zajednički implementiraju Univerzitet Crne Gore, Fakultet za poslovnu ekonomiju i pravo Bar i NVO GLAS.